Pup en opvoeding
Een pup van acht weken in huis: de dagindeling van de eerste week
De eerste week na de dag van aankomst, opgebouwd uit wat het LICG en de RVO erover vastleggen, met de punten waarop een collie pup anders reageert.
Een pup van acht weken heeft in zijn eerste week thuis weinig nodig, maar dat weinige wel op vaste momenten: overdag elke een tot twee uur naar buiten, vier kleine maaltijden per dag, veel slaap op een vaste plek en de eerste nachten een mens in de buurt. Daarnaast moet binnen twee weken na de aankoop de chip op jouw naam staan. Hieronder staat die week als dagindeling, met bij elk punt de bron.
Wat er daarvoor bij de fokker gebeurt, staat bij de ontwikkeling van een pup tot acht weken. De bronnen hier zijn de reeks Hoera, een pup! van het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG), versie 28 oktober 2021, en de uitleg van de RVO over de registratie van honden, beide gelezen op 20 oktober 2026.
Wat kan een pup van acht weken al, en wat nog niet?
Hij kan veel leren en weinig volhouden. Het LICG schrijft dat een jonge pup zijn plas nog niet lang kan ophouden, omdat de sluitspieren van zijn blaas nog moeten ontwikkelen en hij moet leren die te beheersen. Alleen blijven kan hij de eerste maanden maar heel kort, en zijn gewrichten zijn nog niet klaar voor wild spelen, stoeien en springen.
Tegelijk staat zijn socialisatievenster nog open: de primaire socialisatiefase loopt volgens het LICG tot ergens tussen week negen en week veertien, mede afhankelijk van het ras. Gebruik die weken rustig, in plaats van ze vol te plannen.
De eerste uren: van de auto naar de mand
Het LICG beschrijft de aankomst als een vaste volgorde. Laat de pup eerst buiten plassen. Leg hem daarna in zijn mand of bench met het deurtje open, met een kleedje of speeltje dat naar het nest ruikt, en blijf erbij tot hij slaapt. Zorg dat je er bent als hij wakker wordt, want dan moet hij meteen weer naar buiten.
Bezoek komt later. Een pup die op de eerste dag familie en buren over zich heen krijgt, kan volgens het LICG leren dat vreemde mensen of kinderen eng zijn. Kennismaken mag zodra hij gewend is, en niet met iedereen tegelijk.
Hoe ziet een dagindeling eruit voor een pup van acht weken?
Geen rooster met kloktijden, maar een vaste volgorde van gebeurtenissen. De pup bepaalt wanneer hij wakker wordt; jij bepaalt wat er daarna gebeurt.
| Moment | Wat je doet | Waarom |
|---|---|---|
| Wakker worden, ook 's nachts | Meteen naar buiten, naar de vaste plasplek | Na het slapen moet een pup plassen |
| Een van de vier maaltijden | Het voer van de fokker, daarna rustig naar buiten | Na eten en drinken volgt een plas |
| De twee uur na de maaltijd | Rust, geen rennen of wild spel | Rust rond het eten verkleint de kans op een maagtorsie |
| Wakker en uitgerust | Kort spelen, kort aanraken of kammen, een korte verkenning | Kort oefenen en stoppen voordat hij druk wordt |
| Na spelen of opwinding | Naar buiten | Ook dat is een vast plasmoment |
| Tussendoor | Elke een tot twee uur naar buiten | Voorkomen gaat sneller dan afleren |
| Voor het slapengaan | Laatste plas, daarna de slaapplek bij jou | De eerste nachten niet alleen |
Woon je met meer mensen, schrijf dan op wie op welk moment met de pup naar buiten gaat en wie op hem let; dat raadt het LICG gezinnen aan.
Hoe vaak moet een pup van acht weken naar buiten?
Overdag in het begin elke een tot twee uur, en in elk geval na eten, drinken, slapen en spelen of opwinding. Dat is de regel van het LICG, met een eenvoudige redenering: hoe beter je voorkomt dat de pup binnen plast, hoe sneller hij zindelijk wordt.
Ga steeds naar dezelfde plasplek en draag hem er de eerste dagen heen, zodat hij onderweg niet al op de stoep plast. Gaat het binnen toch mis, straf dan niet, maar maak het schoon als hij er niet bij is, met een middel dat de geur echt verwijdert; volgens het LICG werkt schoonmaakazijn vaak ook. Een plek die nog naar urine ruikt, leest de pup als plasplek.
Hoeveel maaltijden krijgt een pup van acht weken?
Vier per dag. Het LICG adviseert bij jonge pups het voer over vier porties te verdelen, rond drie maanden terug te gaan naar drie keer per dag en vanaf ongeveer een half jaar twee keer per dag te voeren, met de kanttekening dat dit per ras en per hond kan verschillen en dat de dierenarts meebeslist.
Geef de eerste weken hetzelfde voer als de fokker gaf, want een plotselinge wissel kan maag en darmen van streek maken. Wil je overstappen, meng dan steeds iets meer van het nieuwe voer door het oude. Plan rond elke maaltijd rust: het LICG adviseert de pup een uur ervoor en twee uur erna niet te laten rennen of druk te laten spelen, omdat dat de kans op een maagtorsie verkleint.
Waar slaapt de pup de eerste nachten?
Dicht bij een mens. Het LICG adviseert de pup in zijn bench of mand mee te nemen naar de slaapkamer, of zelf een paar nachten beneden te gaan slapen, maar hem de eerste nacht niet alleen te laten in een huis dat hij niet kent. Piept hij, stel hem dan kort gerust.
Laat hem plassen voor het slapengaan. Moet hij 's nachts, neem hem mee naar buiten en zet hem daarna rustig terug; 's ochtends gaat hij eerst naar buiten. Wie wil dat de hond uiteindelijk beneden slaapt, schuift de slaapplek pas op als de eerste nachten goed gaan: verder van het bed, dan de gang, dan beneden.
Wat regel je in de eerste week?
Eerst de registratie. Een pup moet volgens de Rijksoverheid binnen zeven weken na de geboorte gechipt en geregistreerd zijn, op naam van de fokker. Als nieuwe houder meld je hem binnen twee weken na aankoop aan bij een van de door de RVO aangewezen portalen; een UBN is daarvoor niet nodig.
Daarnaast loopt de medische kalender door. Een pup krijgt volgens het LICG doorgaans drie puppyvaccinaties, vaak rond zes, negen en twaalf weken, al kan de dierenarts een ander schema hanteren. Het LICG wijst er zelf op dat collie-achtige rassen een afwijking in het MDR1-gen kunnen hebben, waardoor sommige middelen tegen parasieten, waaronder ivermectine, niet geschikt zijn. Neem de uitslag van de ouders daarom mee naar het eerste bezoek; wat die uitslag betekent, staat bij MDR1 bij de collie.
| Wanneer | Wat | Bron |
|---|---|---|
| Binnen twee weken na aankoop | De chip op jouw naam bij een aangewezen portaal | RVO |
| Vaak rond negen en twaalf weken | De tweede en derde puppyvaccinatie | LICG |
| Elke maand tot zes maanden | Ontwormen tegen spoelwormen | LICG |
Wat maakt een collie pup anders?
Twee dingen, die geen ander schema vragen maar wel een andere dosering. Ten eerste reageert een herdershond van dit type snel op beweging en geluid en raakt hij eerder vol dan je aan hem ziet, dus werkt een rustige week met weinig kennismakingen beter dan een volle; hoe de maanden daarna verlopen, staat bij het eerste jaar met een collie pup.
Ten tweede de vacht. Het LICG noemt kammen vooral bij langharige honden belangrijk en raadt aan al te oefenen als de pup nog geen lange vacht heeft: kort, een klein stukje tegelijk, het liefst als hij moe is. Bij een collie, die later een dichte dubbele vacht draagt, is de eerste week de makkelijkste om daarmee te beginnen.
Wat er in de eerste week misgaat
- De pup wordt de eerste nacht alleen beneden gelegd, zodat hij er meteen aan zou wennen.
- Een ongelukje binnen wordt bestraft, terwijl de pup het nog niet kan ophouden.
- Het voer wordt op de eerste dag vervangen door een merk van eigen keuze.
- Direct na het eten wordt er gerend en gestoeid.
- De registratie blijft liggen, omdat de pup al op naam van de fokker stond.
Drie vragen die vaak terugkomen
Mag een pup van acht weken al wandelen?
Kort, ja. Het LICG geeft als richtlijn tien minuten rustig lopen per maand leeftijd per keer, meerdere keren per dag: voor een pup van ongeveer twee maanden zo'n twintig minuten. Vraag de dierenarts waar hij al mag komen zolang zijn vaccinaties niet compleet zijn.
Hoe lang kan een pup van acht weken alleen blijven?
Heel kort; het LICG noemt geen vast aantal uren. Bouw het langzaam op, want een pup die te lang alleen is, kan gaan janken, slopen of binnen plassen. Regel de eerste tijd een oppas als je weg moet.
Moet een pup van acht weken 's nachts naar buiten?
Meestal wel. Een pup houdt zijn slaapplek zo lang mogelijk schoon, maar kan zijn plas nog niet lang ophouden; reken volgens het LICG op een of enkele keren per nacht. Een wekker voorkomt dat hij leert dat hij ook in zijn bench of mand kan plassen.
De beslissing. Plan de eerste week op de blaas en de slaap van de pup, niet op de agenda van het huishouden: vier maaltijden, naar buiten na elk dutje, een slaapplek dicht bij jou en de registratie binnen twee weken.